Rolnictwo konserwujące: przywraca glebie jej pełny potencjał

Rolnictwo konserwujące (CA) składa się z szeregu technik rolniczych stosowanych w celu przywrócenia potencjału agronomicznego gleby. Jej początki sięgają lat 30-tych XX wieku, kiedy to w Stanach Zjednoczonych zaczęto intensywnie uprawiać glebę na polach narażonych na działanie silnych wiatrów i erozję. Obecnie metoda ta jest stosowana na milionach hektarów na całym świecie. Jest uważana za skuteczne rozwiązanie zapobiegające erozji, jak również wzbogacające glebę w materię organiczną i przynoszące dobre plony. Definicje, zasady, wyzwania i techniki.

Rolnictwo konserwujące zostało zdefiniowane przez FAO (Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa) w 1997. Opiera się na trzech podstawowych zasadach, które zapobiegają degradacji gleby. Ponad 100 milionów hektarów gruntów rolnych jest obecnie uprawianych zgodnie z zasadami rolnictwa konserwującego.

3 podstawowe filary rolnictwa konserwującego

Trzy główne filary uważane są za podstawę rolnictwa konserwującego: 

  • minimalna ingerencja w glebę, 
  • unikanie pozostawiania nieokrytej gleby poprzez stosowanie trwałej okrywy roślinnej,
  • zmianowanie różnych gatunków roślin uprawnych. 

     
cover crops help to improve air quality sustainably as an agricultural practices

roślina okrywowa

reducing tillage with minimum tillage practices

uprawa minimalna

crop rotation as key agronomic method

płodozmian

Te 3 filary rolnictwa konserwującego są kluczem do czerpania pełnych korzyści z tej techniki. 
Rolnictwo konserwujące jest często kojarzone z technikami bezorkowymi, takimi jak uprawa minimalna (min-till). W rzeczywistości uprawa minimalna jest jedną z technik wykorzystywanych do osiągnięcia celów pierwszego filaru. Jednak koncepcja rolnictwa konserwującego obejmuje również takie działania, jak przykrywanie resztek pożniwnych i zwalczanie chwastów, co nie ma miejsca w przypadku uprawy minimalnej.

Dlaczego warto wybrać rolnictwo konserwujące?

Według FAO trzydzieści procent gleby na naszej planecie uległo degradacji. Wdrożenie rolnictwa konserwującego ma zatem znaczenie dla całej planety. Jest to kwestia odbudowy naszych gleb w celu wyprodukowania wystarczającej ilości pożywienia dla populacji ludzkiej w perspektywie długoterminowej. Ponadto, rolnictwo konserwujące przynosi inne istotne korzyści, szczególnie w kwestii globalnego ocieplenia. Ograniczenie uprawy roli oznacza, że węgiel pochłaniany przez rośliny na potrzeby wzrostu jest wiązany głęboko w glebie, gdy materia roślinna przekształca się w próchnicę. Rolnictwo konserwujące przynosi również korzyści gospodarstwu rolnemu, ponieważ zmniejsza koszty pracy i zużycie energii ze względu na mniejszą liczbę zabiegów.

Agronomiczne zalety tej praktyki

Poprzez sekwestrację większej ilości węgla, dzięki ograniczeniu uprawy roli i siewie roślin okrywowych, rolnictwo konserwujące przyczynia się do powstawania materii organicznej. Zwiększa się żyzność gleby. Bogate środowisko zwiększa bioróżnorodność i populację dżdżownic, a także sprzyja naturalnym procesom biologicznym, które prowadzą do obiegu materii organicznej.
Jednocześnie gleba staje się bardziej porowata i ma lepsze zdolności infiltracyjne, co ogranicza erozję i poprawia zaopatrzenie upraw w wodę.
Po opanowaniu tej metody, wszystkie jej zalety umożliwiają osiągnięcie wydajności porównywalnej z konwencjonalnymi technikami. Zwalczanie chwastów z wykorzystaniem upraw okrywowych i płodozmianu jest często czynnikiem decydującym. 

improving soil quality with organic matter and earthworms

Jakie techniki są wymagane do zwiększenia zawartości węgla w glebie?

Stosowanie zasad rolnictwa konserwującego wymaga obserwacji i oceny gleby. Szybka oraz łatwa diagnoza jest możliwa, jeśli opanowano podstawy agronomii: test szpadlowy, mini profil glebowy 3D itp. Dzięki tym narzędziom diagnostycznym możliwe jest określenie stanu gleby i technik wymaganych do jego poprawy.
Najczęściej stosowane techniki w rolnictwie konserwującym obejmują

  • siew bezpośredni, czasami w okrywę roślinną,
  • stosowanie mieszanek nasion jako roślin okrywowych,
  • opanowanie technik siewu różnych roślin okrywowych,
  • wdrażanie systemu upraw z długim płodozmianem,
  • dywersyfikacja głównych gatunków roślin,
  • zagospodarowanie resztek pożniwnych lub roślin okrywowych, w szczególności poprzez rozdrabnianie,
  • stosowanie środków chwastobójczych, takich jak glifosat, do zwalczania chwastów i samosiewów,
  • zwalczanie ślimaków i gryzoni.

Źródła: 

https://apad.asso.fr/index.php?option=com_content&view=article&id=405

https://www.agro-league.com/agriculture-de-conservation

Rolnictwo konserwujące: definicja

Rolnictwo konserwujące to metoda użytkowania gruntów rolnych. Po raz pierwszy metoda ta pojawiła się w latach 30. XX wieku w Stanach Zjednoczonych, jako konsekwencja poważnej erozji gruntów rolnych. O...

Trzy zasady rolnictwa konserwującego

Rolnictwo konserwujące obejmuje szereg technik rolniczych mających na celu poprawę struktury i żyzności gleby. Techniki te opierają się na trzech filarach, czyli głównych zasadach agronomicznych: mini...

Wyzwania związane z rolnictwem konserwującym

Według FAO (Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa) jedna trzecia gleb na naszej planecie uległa degradacji. Potencjał produkcyjny jest zagrożony z powodu wyjaławiania gleby. Głó...