Rolnictwo konserwujące to metoda użytkowania gruntów rolnych. Po raz pierwszy metoda ta pojawiła się w latach 30. XX wieku w Stanach Zjednoczonych, jako konsekwencja poważnej erozji gruntów rolnych. Obecnie jest stosowana na całym świecie przez wszystkie grupy rolników. W 2015 r. szacowano, że rolnictwo konserwujące obejmowało 100 mln hektarów gruntów ornych na całym świecie.
Stałe przykrycie gleby, dywersyfikacja gatunków i ograniczenie uprawy
FAO (Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa) definiuje rolnictwo konserwujące jako „system upraw, który pozwala zapobiegać utracie gruntów ornych, jednocześnie przywracając zdegradowane gleby do dobrej kondycji”. Opiera się na trzech głównych zasadach:
- utrzymanie stałej okrywy glebowej,
- minimalna ingerencja w glebę,
- dywersyfikacja gatunków roślin.
Głównym celem rolnictwa konserwującego jest utrzymanie żyzności gleby i zawartości materii organicznej. Zostało to zdefiniowane w 2001 roku podczas pierwszego Światowego Kongresu Rolnictwa Konserwującego, zorganizowanego z inicjatywy FAO w Madrycie. Jednak po raz pierwszy użyto tych pojęć w Meksyku w 1997 r. podczas kongresu sponsorowanego przez FAO.
Rolnictwo konserwujące i uprawa minimalna: czy to jest to samo?
Rolnictwo konserwujące propaguje szeroki zakres praktyk agronomicznych, często obejmujących siew bezpośredni, minimalną uprawę gleby, mulczowanie, uprawę pasową itp.
Mimo że praktyki te są często integralną częścią rolnictwa konserwującego, ich celem jest jedynie wysiew nasion przy użyciu metod uprawy uproszczonej w okrywę roślinną lub resztki pożniwne. Regeneracja i utrzymanie gleby nie byłyby jednak możliwe wyłącznie dzięki tym praktykom. Konieczne jest uwzględnienie całego systemu upraw. Kluczowa koncepcja rolnictwa konserwującego obejmuje również takie aspekty, jak oszczędność czasu i paliwa, ochrona zasobów naturalnych, np. dżdżownic, utrzymanie wilgotności i składników odżywczych w glebie, zachowanie jej struktury, wiązanie węgla w glebie itp.
Rolnictwo konserwujące jest koncepcją, a metody uprawy gleby są środkiem do jej realizacji.
Siew bezorkowy zapoczątkowany został w Stanach Zjednoczonych.
W latach 30. XX wieku, po tym jak amerykańscy rolnicy powszechnie zmechanizowali swoje praktyki rolnicze na suchych terenach, zauważyli poważną erozję gleb rolniczych. Stało się to w wyniku „Dust Bowl”, czyli burz piaskowych, podczas których silne wiatry unosiły drobne cząsteczki pyłu z wyschniętej gleby. Spowodowało to erozję gruntów rolnych w Oklahomie, Kansas i Teksasie podczas suszy.
W rezultacie rolnicy ograniczyli uprawę roli, przechodząc z pługów na narzędzia z zębami. Obsiewali pasy ugorów na zboczach (uprawa pasowa), a następnie opracowali metodę siewu bezpośredniego. Soil Conservation Tillage (SCS) była historyczną agencją Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialną za utrzymanie zasobów naturalnych i środowiska. Obecnie znana jest pod nazwą Natural Resources Conservation Service (Służba Ochrony Zasobów Naturalnych).
Źródła:
https://www.inrae.fr/actualites/lorigine-lagriculture-conservation-problemes-derosion
https://www.inrae.fr/actualites/dossier-lagriculture-conservation
https://www.jswconline.org/content/jswc/70/5/103A.full.pdf
https://fr.wikipedia.org/wiki/Dust_Bowl
https://www.fao.org/agriculture/crops/plan-thematique-du-site/theme/spi/mecanisation-agricole/technologies-et-equipement-de-mecanisation-agricole/agriculture-de-conservation-ac/fr/
https://normandiemaine.cerfrance.fr/arad2/agriculture-de-conservation-des-sols/#:~:text=205+millions+d'hectares+en,environ+205+millions+d'hectares.